Các tỉnh khu vực Bắc Trung Bộ (BTB)
có nhiều tiềm năng mà các nhà đầu tư chế biến gỗ xuất khẩu (CBGXK) cần tranh
thủ khai thác, với quỹ đất rừng khá lớn để trồng nguyên liệu cung cấp ổn định
cho chế biến.
Theo Hiệp hội CBGXK Việt Nam, sản phẩm gỗ chế biến của nước
ta đã có mặt tại 120 quốc gia và vùng lãnh thổ, năm 2008 phấn đấu đạt 3 tỷ USD
xuất khẩu nhưng phải dành hơn 1,3 tỷ USD để nhập 80% nguyên liệu và phụ kiện
sản xuất trong thế bị động và ăn đong. Việc bị ép giá thanh toán bằng đồng ơ-rô
thay cho đồng USD như trước đây, hay khi nhiều nước cấm xuất gỗ tròn gây thiệt
hại không nhỏ cho các nhà sản xuất.
Trong thời gian 5-10 năm tới, BTB sẽ trở thành công xưởng
CBGXK. Vấn đề này sẽ sớm trở thành hiện thực nếu các tỉnh có chính sách khuyến
khích đầu tư, thu hút các doanh nghiệp ngoài tỉnh có tiềm lực về tài chính,
công nghệ. Ðặc biệt, phải tạo điều kiện cho nhà đầu tư chế biến sâu gắn bó lâu
dài với tỉnh bằng việc cho họ được thuê đất trồng rừng lâu dài gắn với sản
xuất.
Các tỉnh cần có cơ chế cho các doanh nghiệp CBGXK thuê đất
trồng rừng lâu dài, theo công thức: Một nhà máy chế biến gỗ 500 lao động được
thuê lâu dài 1.500 - 2.000 ha rừng. Với chu kỳ bảy năm trồng rừng nguyên liệu,
mỗi năm nhà máy này sẽ thu hoạch 200 - 300 ha rừng. Các ban quản lý rừng
chỉ chuyên quản lý rừng phòng hộ, còn rừng sản xuất cần giao hay cho các doanh
nghiệp sản xuất thuê, gắn chặt với nhà máy CBGXK.
UBND tỉnh Hà Tĩnh đang tiến hành thủ tục bàn giao 4.000 ha
đất của Ban quản lý rừng phòng hộ Cẩm Xuyên cho Công ty cổ phần chế biến gỗ Ðại
Phát để tiến hành trồng rừng nguyên liệu và xây dựng nhà máy CBGXK là một thí
dụ. Doanh nghiệp này tự bỏ tiền ra trồng nguyên liệu, xây dựng nhà máy
chế biến, tuyển dụng và gửi đi đào tạo hàng trăm công nhân, tỉnh có chính
sách hỗ trợ xây dựng cơ sở hạ tầng...
Tại các địa phương có diện tích đất rừng đã chia hết cho
người dân, cần hợp tác, liên kết với nhau theo hình thức "dồn rừng thành ô
thửa lớn", giống như "dồn điền, đổi thửa" đang làm trong
lĩnh vực nông nghiệp. Ðây chính là đầu mối để các doanh nghiệp chế biến có thể
ký hợp đồng đầu tư vùng nguyên liệu, hay cung cấp gỗ nguyên liệu qua các tổ
nhóm hợp tác này.
Ngoài ra, có thể tạo cơ hội cho những cá nhân có điều kiện
tích tụ đất rừng để tạo ra vùng nguyên liệu rộng lớn. Ðây cũng là điều kiện để
các tổ chức này có thể đầu tư thâm canh áp dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật tiên
tiến. Về lâu dài, các tỉnh cần có cơ chế nhanh chóng xây dựng chợ gỗ đầu mối
khu vực để nhập khẩu, tổ chức thu mua gỗ nguyên liệu nội địa cung ứng cho các
doanh nghiệp sản xuất.
Với số dân hơn 11 triệu người trong đó có số lượng lớn lao
động trẻ, khỏe cùng với mặt bằng dân trí khá cao, nhưng các tỉnh BTB vẫn chưa
có một trường trung cấp hay cao đẳng dạy nghề mộc, chế biến gỗ xuất khẩu. Các
tỉnh cần có chính sách đầu tư vào lĩnh vực dạy nghề chế biến gỗ xuất khẩu để
cung ứng cho thị trường lao động. Ðồng thời, các ngân hàng và các tổ chức tín
dụng cần theo sát sự phát triển của ngành CBGXK để có kế hoạch cho vay phát
triển hợp lý, đồng bộ...
Lợi nhuận từ trồng rừng của doanh nghiệp được coi là
phần giảm chi phí đầu vào và được cấu thành một phần trong giảm giá thành, sẽ
góp phần tăng sức cạnh tranh trên thị trường. Ðặc biệt, với vùng nguyên liệu
bền vững trên, các nhà máy CBGXK sẽ được cấp chứng chỉ quốc tế FSC, thì sản
phẩm xuất khẩu sẽ có giá cao hơn nhiều so với sản phẩm cùng loại mà không có
chứng chỉ này.
Nguồn: "Báo ND điện tử", 5/8/2008